हे असं किती दिवस चालणार…?

हा प्रश्न फक्त माझ्यापुरता किंवा माझ्या शहरापुरता मर्यादित नाही. प्रत्येक देशातील नागरिकांच्या व्यवहार्य जीवनमानाचा प्रश्न आहे. कोरोनाला प्रतिबंध करायला मार्ग सापडत नाही, तो ‘स्प्रेड’ होवू नये म्हणून ‘लॉक डाऊन’ करायचे ही तात्पुरती उपाययोजना आणखी किती दिवस, किती महिने, किती वर्षे अंमलात आणणार…? लॉक डाऊनमध्ये शिथिलता दिली की लोकांची गर्दी होणार…मग पुन्हा कोरोनाचे संक्रमण वाढणार. एका अनामिक दडपणाखाली जगणाऱ्या नागरिकांना मोकळा श्वास कधी मिळणार ? सर्वात महत्वाचे घरात बंदिस्त केलेल्या नागरिकांना जगावायचे कसे ? औषध सापडत नसेल तर कमीतकमी नुकसान देणारी उपाययोजना तरी शोधा…. शत्रू समोरच येवून उभा ठाकला तर कमीतकमी जीवितहानी सोसून त्याच्यावर हल्ला करायचा हेच युद्धशास्त्र सांगते. रोजच्या जगण्यात अनेक प्रश्न निर्माण होत आहेत. आता त्यावर सर्वसमावेशक उपाय हवा आहे.

भारतातच नव्हे तर संपूर्ण जगात हे लॉक डाऊनचे भयनाट्य मार्च २०१९ पासून सुरू झाले आहे. त्यामुळे सगळे व्यवहार ठप्प झाले आहेत. काम बंद असल्याने रोजगार मिळेनासा झालाय. तर प्रत्येक देशाच्या उत्पादकतेवर परिणाम झालेला आहे. ‘एका बाथरूममध्ये सगळेच नागडेया न्यायाने सगळ्या जगाचीच ही अवस्था आहे हे लॉजिक किती दिवस चालवायचं. परिस्थिती काही न करताच पालटणार नाही. कोणत्याही प्रकारचे नुकसान न होता जीवितहानी न होता हे युद्ध जिंकण्याची देखील शक्यता मावळली आहे. आता सध्या जेव्हढ्या उपाययोजना अंमलात आणल्या जात आहेत. त्यातून फारसं काही साध्य होताना दिसत नाही. उलट एव्हढ्या उपाययोजना अवलंबून देखील मृत्यू हे होतच आहेत. पण मृत्युदर वाढलेला नाही असं म्हणत आपण केवळ आशावाद जागवत आहोत. यापेक्षा वेगळे काही घडत नाही. कोरोना विषाणूचा प्रभाव आपोआप कमी होईल. त्याचा संपर्क झाला नाही तर तो नष्ट होईल. हे प्रत्यक्ष कृतीत आणणे म्हणजे बंदूक रोखलेल्या शत्रूसमोर न जाता बंकर मध्ये लपून बसा असे म्हणण्यासारखे आहे. शत्रू माघारी जाणारच नसेल तर लपून बसण्यापेक्षा त्याच्याशी दोनहात करणे केंव्हाही शहाणपणाचे ठरणार आहे. आपण हे सर्व मृत्यूच्या भीतीने करत आहोत का ? मग सध्या आपल्या सोबत असे किती आजार आणि रोग आहेत ? ज्यामुळे दरवर्षी लाखो लोक मृत्युमुखी पडतात. अपघाती मृत्यूचे प्रमाण किती आहे ? याकडे एकदा नजर वळवून बघा. अपघातात मृत्यू होण्याचे टाळण्यासाठी आपण दळणवळण बंद ठेवू शकतो का ? बरं त्या समस्येवर उपाययोजना करूनही अपघात हे घडतातच. मृत्यू होतातच. हार्ट अटॅक, डायबेटीस, कॅन्सर असे अनेक दुर्धर आजार आहेत ज्यावर चांगल्या दर्जाची ट्रीटमेंट देखील उपलब्ध आहे. पण या आजारातही मृत्यूचे प्रमाण अधिक आहे. पण म्हणून आपण त्यासाठी लॉक डाऊन पाळतो का ? केवळ संसर्गजन्य रोग म्हणूनच जर लॉक डाऊन पाळणार असू तर जगात यापूर्वीही किती साथी आल्या. त्या साथीचा मृत्युदर काय होता ? आणि त्यावेळी लॉक डाऊन सारखी उपाययोजना किती काळ अंमलात आणली ? याचा आता अभ्यास होणे गरजेचे आहे.

बरं सगळं खुले करून आपण मृत्यूला सामोरे जावू म्हणजेच जपानी ‘हाराकीरी’ करू असं मला मुळीच म्हणायचं नाही. ज्यावेळी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करताना आपल्याजवळ कोणत्याही प्रकारची लस उपलब्ध नव्हती. तेंव्हा जनजीवन बंदिस्त ठेवणे हा उपाय योग्य होता. आता कोविड 19 वर लस तयार होवून ती परिणामकारक म्हणून सिद्ध झालेली असतानाही केवळ त्याचे उत्पादन आणि वितरण नियोजित पद्धतीने सरकारला करता येत नाही म्हणूनच पुन्हापुन्हा ‘लॉक डाऊन’चे अस्त्र वापरले जात आहे. हीच वेदना देणारी बाब आहे. कोविशील्ड आणि को वॅक्सिन या लसींच्या उत्पादना बरोबरच बाहेरून देखील लस खरेदी केल्यानंतर मोफत लसीकरणाची सरकारने मोहीम देखील सुरू केली. पण नियोजनाअभावी त्याचा पुरता फज्जा उडाला आहे. रोजच मरण समोर असेल तर माणूस मरणाची देखील चिंता सोडून देतो. आता माणसं घाबरत आहेत ते हॉस्पिटलच्या बिलाला. खासगी हॉस्पिटल मधील उपचार सर्वसामान्यांना परवडणारे नाहीत. सरकारने लॉक डाऊनमुळे होणारे आर्थिक नुकसान टाळण्यासाठी उपचार खर्चावर नियंत्रण आणले. तर सर्वसामान्य माणूस त्याच्या कामाच्या ठिकाणी निर्धास्तपणे जाऊ शकेल. आर्थिक व्यवहारावर परिणाम करणाऱ्या उपाययोजना राबविण्यापेक्षा कमीतकमी नुकसानीच्या उपाययोजना भारतासारख्या विकसनशील देशांना उपयुक्त आहेत. अन्यथा वेगवेगळ्या रोगामुळे, अपघातामुळे मृत पावणाऱ्यांची संख्या लक्षणीय आहे. त्याकडे सरकार कुठे गांभीर्याने बघते ? जवळपास दीड वर्ष पूर्ण होत आले आहे. देशाची उत्पादकता घसरली आहे. सामान्यांचे जगणे मुश्किल झाले आहे. महागाई वाढत आहे. अश्यास्थितीत जीडीपी घसरलेलाच राहणार. एक सारखं रिकामेपण आले की माणसांची क्रयशक्ती नष्ट होते. ही एकप्रकारची राष्ट्रीयहानीच आहे. कोरोनापासूनच्या बचावासाठीच्या उपाययोजना बाबत एकीकडे जनजागृती सुरूच आहे. आता उपचाराच्या खर्चावर नियंत्रण आणले तर लॉक डाऊन करण्याची गरज भासणार नाही.

:- मुकुंद मधुकर हिंगणे.

7 Replies to “हे असं किती दिवस चालणार…?”

Rupali साठी प्रतिक्रिया लिहा उत्तर रद्द करा.

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.