शंभर वर्षात पहिल्यांदाच सलग पंढरीची ‘वारी’ खंडित …..!

मोलाचे आयुष्य वेचूनिया जाय ! पूर्व पुण्ये होय लाभ याचा!! अनंत जन्मीचा शेवट पाहता ! नरदेह हाता आला तुझ्या !! कराल ते जोडी येईल कार्यासी! घ्यावे विठ्ठलासी सुखालागी !! करा हरिभक्त परलोकी ये कामा ! सोडविल यमा पासोनिया !! तुका म्हणे करा आयुष्याचे मोल ! नका वेचू बोल नामेवीण !!

भागवत धर्माची पताका खांद्यावर घेऊन टाळ -मृदंगाच्या गजरात विठ्ठल भेटीसाठी न चुकता ‘वारी’ करणारा वारकरी

भू वैकुंठ म्हणून पुराणापासुन ओळखल्या जाणाऱ्या पंढरपुराच्या विठुरायाच्या दर्शनासाठी वर्षातून चैत्र वारी, आषाढी वारी, कार्तिकी वारी आणि माघी वारीला लाखोच्या संख्येने जमणाऱ्या वारकऱ्यांना कोरोना महामारीमुळे गेल्या वर्षीपासुन म्हणजेच २०२०च्या चैत्री वारी पासून श्री विठ्ठल -रुक्मिणीच्या दर्शनासाठी पंढरीला जाता येत नाहीय. सुमारे हजार -बाराशे वर्षांची परंपरा असलेली वारी गेल्या शंभर वर्षात पहिल्यांदाच सलग दुसऱ्या वर्षीही खंडित झाली आहे. ऊन, वारा, पाऊस, नैसर्गिक आपत्ती किंवा मानवनिर्मित आपत्ती जरी आली तरी अभावानेच वारी खंडित झाल्याच्या ऐतिहासिक नोंदी आढळतात. भारतातील प्लेगच्या साथी नंतर बहुदा ही पहिलीच वेळ असावी.

वर्षातील पहिली वारी म्हणून चैत्री वारीला फार महत्व असते. ‘विठोबा माऊली ज्ञानराज माऊली तुकाराम’चा जयघोष करीत प्रपंच व्याधी पासून सुटका करीत घरापासुन विठुरायाच्या दर्शनासाठी जत्थ्याने भजन -कीर्तन करीत पंढरीला पायी चालत जाण्याला ‘वारी’ म्हणतात. या वारीला हजार -बाराशे वर्षांची परंपरा आहे. संत ज्ञानेश्वर माऊली, संत तुकाराम, संत एकनाथ महाराज, संत जनाबाई, चोखोबा, सावता माळी, गोरोबा, दामाजी पंत अश्या अनेक संतांची परंपरा लाभलेली आहे. या वारीतूनच भागवत धर्माचा प्रचार आणि प्रसार झाला आहे. आपत्कालीन परिस्थिती शिवाय कधीही खंडित न होणारी ही वारी कोरोना महामारीमुळे मात्र गेल्या वर्षापासुन खंडित होवू लागली आहे. अर्थात मंदिर समिती आणि प्रशासनाच्या माध्यमातून या काळात श्री विठ्ठल -रुक्मिणीची विधिवत पूजा अर्चा केली जाते. मात्र भाविकांना दर्शनासाठी मंदिर बंद असल्याने काहीतरी चुकल्यासारखे नक्कीच वाटत राहते. कारण ‘वारी’ म्हणजे केवळ ‘धार्मिक’ उत्सवाचा जल्लोष नाही तर बहुजनांच्या सांस्कृतिक आणि संस्काराच्या आदान – प्रदानाचा तो एक विधिवत उत्सवच असतो. वारी चुकली तर जन्माची पायरी चुकली…. विठ्ठल…. विठ्ठल….. विठ्ठल…..

:- मुकुंद मधुकर हिंगणे.

4 Replies to “शंभर वर्षात पहिल्यांदाच सलग पंढरीची ‘वारी’ खंडित …..!”

मुकुंद हिंगणे साठी प्रतिक्रिया लिहा उत्तर रद्द करा.

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.