सततच्या लॉक डाऊनच्या भीतीने हॉटेल व्यवसाय कोसळला…!

प्रत्येक गावाची-शहराची खाद्य संस्कृतीशी निगडित अशी खासियत असते. त्या खासीयतीवरच तिथला हॉटेल व्यवसाय पर्यायाने अर्थकारण सुरू असते. २२ मार्च २०२० पासून आजपर्यंत कोरोनाच्या प्रतिबंधात्मक उपाययोजना म्हणून अंमलात येणाऱ्या कडक निर्बंधांमुळे आणि सततच्या लॉक डाऊनच्या भीतीने हॉटेल व्यवसाय पूर्णतः कोसळला असून पर्यायाने ‘त्या’ गावाचे-शहराचे अर्थकारण बिघडले आहे.

दर दहा कोसावर भाषेचा ‘लहेजा’ जसा बदलतो अगदी तशीच खाद्यपदार्थाची ‘चव’ देखील बदलते. ही बदलणारी ‘चव’च त्या गावाची-शहराची ओळख बनून जाते. प्रवासी,पर्यटक,पाहुणे मंडळींना या ‘चवी’चं गारुड खेचून आणत असतं. ज्यांचे नातेसंबंध आहेत अश्यांना कधीही याचा मनमुराद आनंद घेता येतो, बाकीच्या अनोळखी लोकांसाठी खवैय्येगिरीचा हा आनंद फक्त हॉटेल्स मधूनच घेता येतो. हॉटेल व्यवसायाचा हाच मुख्य ‘कणा’ ठरतो. त्यामुळेच ही ‘खासियत’ जपतच स्थानिक बाजारपेठेत अर्थकारणात हॉटेल्स आपला कायम वरचष्मा ठेवतात.

अगदी घरगुतीपणाचा महिमा सांगणाऱ्या खानावळी देखील खासियत जपत आपल्या व्यवसायातून अर्थकारण करीत आपले ‘वेगळे’ अस्तित्व जपताना दिसतात. आतातर मोठमोठे नावाजलेले हॉटेल्स देखील खास ‘चुली’वरचे जेवण अशी जाहिरातबाजी करीत खवैय्यांना आकर्षित करत असतात. खास घरगुती वातावरणाचा आपलेपणा जपणारे वातावरण हा हॉटेल व्यवस्थापनाचा मुख्य भाग बनला आहे. हे सर्व सांगण्याचे महत्वाचे कारण म्हणजे भारतीय शहरी-निमशहरी आणि ग्रामीण भागातील हॉटेल व्यवसाय हा खाद्यसंस्कृती बरोबरच अर्थकारणाचा मुख्य कणा बनला आहे. भलेही औद्योगिक वसाहती विकसित झाल्या नसतील तरीही वेगळेपण जपणारी खाद्यसंस्कृती अश्या अविकसित भागांच्या अर्थकारणाचा प्रमुख स्रोत झालेला आहे.

पर्यटक-प्रवासी असणाऱ्या खवैय्यांना लुभावण्यासाठी हॉटेल्समधून स्वीकारले जाणारे बदल हे शहरीकरण करणारे ठरले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतर व्यवसायांवर जसे संकट कोसळले तसेच हॉटेल व्यवसायावर देखील कोसळले. मात्र इतर संकटांवर मात करण्याची क्षमता असणाऱ्या हॉटेल व्यवसायाला या संकटांवर मात करणे इतर व्यवसायांपेक्षा जास्त अवघड चालले आहे. एकतर सततच्या ‘लॉक डाऊन’मुळे पर्यटन व्यवसाय पूर्णतः ठप्प झाला आहे. याचा परिणाम हॉटेल व्यवसायावर झाला आहे. स्थानिक खवैय्यावर आता हॉटेल्सची मदार आहे. त्यातच सॅनिटायझेशन आणि सोशल डिस्टनसिंग या प्रतिबंधात्मक उपाय योजनांमुळे हॉटेल व्यवसायावर परिणाम झाला आहे.

ज्याठिकाणी कोरोनाचा प्रादुर्भाव नियंत्रणात येतोय अश्या ठिकाणी मर्यादित सूट देत लॉक डाऊन शिथिल केले जात आहे. मात्र कोरोनाची दहशत अजूनही कमी झाली नसल्याने कुटुंबासह हॉटेलमध्ये जाण्याचे धाडस अजूनही केले जात नाही. शिवाय मर्यादित वेळेत लोकांच्या भुकेच्या वेळेत हॉटेल व्यवसायाची सांगड घालणे व्यावसायिकांना अजूनतरी जमताना दिसेना. कोरोनाची एकापाठोपाठ येणारी लाट आणि सततच्या लॉक डाऊनच्या भीतीच्या दडपणातून केंव्हा सुटका होणार ? हे सध्यातरी सरकार किंवा कुठला भविष्यवेत्ता देखील सांगू शकणार नाही.

:- मुकुंद मधुकर हिंगणे.

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.